A A A Wersja kontrastowa
Biblioteka Praktycznych Rad: Mój biznes

Podatek od wartości dodanej - VAT

Płatnikami podatku od towarów i usług (VAT) mogą być wszystkie firmy bez względu na ich formę prawną, cel czy branżę.

Płatność podatku reguluje ustawa o podatku od towarów i usług. http://
isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040540535. Opodatkowaniu podlega działalność producentów, handlowców lub usługodawców oraz osób wykonujących wolne zawody, którzy
wykorzystują towary lub wartości niematerialne w sposób ciągły i do celów zarobkowych.

Jeżeli rozpoczynasz działalność bądź wartość ubiegłorocznej sprzedaży opodatkowanej nie przekroczyła 150 tys. zł, możesz skorzystać ze zwolnienia z podatku. Planowane jest podniesienie kwoty wolnej od podatku do 200 tys. zł. Aby zostać VAT-owcem, należy zarejestrować się w Urzędzie Skarbowym.

Zwolnienia

Z płacenia podatku VAT zwolnione są m.in:

  • usługi transportu sanitarnego,
  • zawody medyczne,
  • usługi opieki społecznej,
  • usługi pocztowe,
  • edukacyjne,
  • związane z zakwaterowaniem.

Obowiązek VAT

VAT-owcami muszą być przedsiębiorcy zajmujący się dostawą:

  • wyrobów jubilerskich
  • towarów opodatkowanych podatkiem akcyzowym (prócz dostawców energii i samochodów osobowych)
  • budynków, budowli lub ich części
  • terenów budowlanych

oraz

  • firmy świadczące usługi jubilerskie, prawnicze i z zakresu doradztwa
  • przedsiębiorcy nieposiadający siedziby działalności gospodarczej na terytorium kraju.

Podstawową cechą podatku od towarów i usług jest możliwość potrącenia przez podatnika podatku zapłaconego w poprzedniej fazie obrotu (tzw. podatku naliczonego), od podatku
wynikającego ze sprzedaży towarów i usług (tzw. podatku należnego).

Stawki VAT

  • Podstawowa stawka podatku VAT w Polsce wynosi obecnie 23 proc.
  • Stawkę 8 proc. można stosować do usług budowlanych i remontowo-budowlanych, objętych społecznym programem mieszkaniowym (tzn. nie można jej stosować przy tych usługach w domach jednorodzinnych powyżej 300 metrów kw. i lokalach mieszkalnych o powierzchni ponad 250 m kw.).
  • Stawka 5 proc. obejmuje m.in. produkty żywnościowe: zbożowe, nabiał, przetwory mięsne i soki, a także książki i czasopisma specjalistyczne.
  • Stawka 0 proc. obejmuje m.in. wewnątrzwspólnotową dostawę towarów oraz eksport. Stawką 0 proc. objęta jest też dostawa sprzętu komputerowego, serwerów i drukarek do szkół i organizacji charytatywnych, które mają przekazać je nieodpłatnie szkołom.
  • Stawka ZW – zwolniony z podatku VAT

W pewnych sytuacjach możliwe jest zastosowanie stawki 0 proc. do usług transportu międzynarodowego. Wymagana jest jednak specjalna dokumentacja. Wyjątek stanowią sytuacje, gdy usługi te świadczone są na rzecz podatnika zagranicznego, który nie posiada ani siedziby w Polsce, ani stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej. W takiej sytuacji nie jest wymagana dokumentacja. Przedsiębiorca stosujący stawkę 0 proc. ma takie same prawa do rozliczania VAT-u od zakupów jak przedsiębiorcy stosujący inne stawki VAT, np. 23 proc. Oznacza to, że ma on np. prawo wnioskować o zwrot VAT-u od zakupów służących sprzedaży opodatkowanej VAT-em 0 proc. Natomiast sprzedaż zwolniona z opodatkowania nie daje takiego prawa, nawet wówczas, gdy
przedsiębiorca jest zarejestrowany jako VAT-owiec. Firmy świadczące usługi czy sprzedające towary, nie korzystające ze zwolnienia mogą – jeżeli rozpoczynają działalność lub gdy wartość opodatkowanej sprzedaży za poprzedni rok nie przekroczyła 150 tys. zł rocznie – dokonać wyboru czy zostać czynnym podatnikiem VAT.

Płatnik VAT

Bycie płatnikiem VAT jest korzystne dla:

  • przedsiębiorców, którzy świadczą bądź planują świadczenie usług na rzecz innych podatników VAT,
  • podatników, którzy spodziewają się nadwyżek naliczonego VAT-u (od zakupów związanych z działalnością) nad należnym (ze sprzedaży).

Dotyczy to np. importerów (mogą odliczyć podatek VAT z dokumentów celnych), firm świadczących usługi opodatkowane stawką poniżej 23 proc., firm dokonujących wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów i usług, a także tych, które planują inwestycje (nadwyżka naliczonego VAT-u może przyczynić się do polepszenia ich płynności finansowej).
Przy sprzedaży niektórych produktów, np. sprzętu elektronicznego (telefony, konsole, laptopy) czy złota w postaci surowca obowiązuje tzw. odwrotne obciążenie VAT. Oznacza to, że nabywca, a nie sprzedający towar, zobowiązuje się do odprowadzenia podatku. Stosuje się go wtedy, gdy łączna wartość tych towarów w ramach jednolitej gospodarczo transakcji – bez
podatku – przekroczy 20 tys. zł.

  • Nadwyżka podatku należnego nad naliczonym stanowi kwotę zobowiązania podatkowego podlegającego wpłacie do budżetu państwa.
  • Natomiast nadwyżka podatku naliczonego nad należnym jest zwracana – w zależności od decyzji podatnika – na jego rachunek albo potrącana od podatku należnego w kolejnych okresach rozliczeniowych.

Zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym powinien nastąpić, co do zasady, w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia (w niektórych przypadkach termin jest skracany do 25 dni).

Raporty ewidencji

Przedsiębiorcy, którzy prowadzą księgi podatkowe w formie elektronicznej, co miesiąc będą zobowiązani przesyłać do organów podatkowych raporty dotyczące ewidencji VAT.
Ewidencje te mają zawierać m.in.

  • dane niezbędne do określenia przedmiotu i podstawy opodatkowania,
  • wysokość podatku należnego,
  • kwoty podatku naliczonego,
  • kwotę podatku podlegającą wpłacie do urzędu skarbowego lub zwrot z tego urzędu.

Raporty będzie trzeba przesłać do 25. dnia każdego miesiąca bez wezwania. Obowiązek ten wejdzie w życie 1 stycznia 2017 r. dla małych i średnich firm, na dla mikroprzedsiębiorstw rok później (1 stycznia 2018 roku). Więcej informacji www.finanse.mf.gov.pl

Polub nas

Pozostałe tematy

Podatek PIT – którzy przedsiębiorcy go płacą?

Osoba, która otwierając firmę, wybrała opodatkowanie podatkiem dochodowym od osób fizycznych,...

czytaj więcej

Podatek CIT - którzy przedsiebiorcy go płacą

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych (CIT) podlegają:

czytaj więcej

Podatek liniowy - plusy i minusy tej formy opodatkowania

Jedną z form rozliczenia z fiskusem jest również podatek liniowy. Wyboru tej formy opodatkowania...

czytaj więcej

Opłata zryczałtowana, karta podatkowa - kto może z nich korzystać?

Jedną z form opodatkowania jest ryczałt przychodów ewidencjonowanych i karta podatkowa. Te ...

czytaj więcej

Podatek od wartości dodanej - VAT

Płatnikami podatku od towarów i usług (VAT) mogą być wszystkie firmy bez względu na ich formę...

czytaj więcej

Prawa przedsiebiorcy w kontaktach z urzędem skarbowym

Podatnik w kontaktach z urzędem skarbowym oprócz szeregu obowiązków ma także m.in. prawo do: zwrotu...

czytaj więcej