A A A Wersja kontrastowa
Biblioteka Praktycznych Rad: Mój biznes

Podatek od wartości dodanej - VAT

Płatnikami podatku od towarów i usług (VAT) mogą być wszystkie firmy bez względu na ich formę prawną, cel czy branżę.

Płatność podatku reguluje ustawa o podatku od towarów i usług. http://
isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20040540535. Opodatkowaniu podlega działalność producentów, handlowców lub usługodawców oraz osób wykonujących wolne zawody, którzy
wykorzystują towary lub wartości niematerialne w sposób ciągły i do celów zarobkowych.

Jeżeli rozpoczynasz działalność bądź wartość ubiegłorocznej sprzedaży opodatkowanej nie przekroczyła 150 tys. zł, możesz skorzystać ze zwolnienia z podatku. Planowane jest podniesienie kwoty wolnej od podatku do 200 tys. zł. Aby zostać VAT-owcem, należy zarejestrować się w Urzędzie Skarbowym.

Zwolnienia

Z płacenia podatku VAT zwolnione są m.in:

  • usługi transportu sanitarnego,
  • zawody medyczne,
  • usługi opieki społecznej,
  • usługi pocztowe,
  • edukacyjne,
  • związane z zakwaterowaniem.

Obowiązek VAT

VAT-owcami muszą być przedsiębiorcy zajmujący się dostawą:

  • wyrobów jubilerskich
  • towarów opodatkowanych podatkiem akcyzowym (prócz dostawców energii i samochodów osobowych)
  • budynków, budowli lub ich części
  • terenów budowlanych

oraz

  • firmy świadczące usługi jubilerskie, prawnicze i z zakresu doradztwa
  • przedsiębiorcy nieposiadający siedziby działalności gospodarczej na terytorium kraju.

Podstawową cechą podatku od towarów i usług jest możliwość potrącenia przez podatnika podatku zapłaconego w poprzedniej fazie obrotu (tzw. podatku naliczonego), od podatku
wynikającego ze sprzedaży towarów i usług (tzw. podatku należnego).

Stawki VAT

  • Podstawowa stawka podatku VAT w Polsce wynosi obecnie 23 proc.
  • Stawkę 8 proc. można stosować do usług budowlanych i remontowo-budowlanych, objętych społecznym programem mieszkaniowym (tzn. nie można jej stosować przy tych usługach w domach jednorodzinnych powyżej 300 metrów kw. i lokalach mieszkalnych o powierzchni ponad 250 m kw.).
  • Stawka 5 proc. obejmuje m.in. produkty żywnościowe: zbożowe, nabiał, przetwory mięsne i soki, a także książki i czasopisma specjalistyczne.
  • Stawka 0 proc. obejmuje m.in. wewnątrzwspólnotową dostawę towarów oraz eksport. Stawką 0 proc. objęta jest też dostawa sprzętu komputerowego, serwerów i drukarek do szkół i organizacji charytatywnych, które mają przekazać je nieodpłatnie szkołom.
  • Stawka ZW – zwolniony z podatku VAT

W pewnych sytuacjach możliwe jest zastosowanie stawki 0 proc. do usług transportu międzynarodowego. Wymagana jest jednak specjalna dokumentacja. Wyjątek stanowią sytuacje, gdy usługi te świadczone są na rzecz podatnika zagranicznego, który nie posiada ani siedziby w Polsce, ani stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej. W takiej sytuacji nie jest wymagana dokumentacja. Przedsiębiorca stosujący stawkę 0 proc. ma takie same prawa do rozliczania VAT-u od zakupów jak przedsiębiorcy stosujący inne stawki VAT, np. 23 proc. Oznacza to, że ma on np. prawo wnioskować o zwrot VAT-u od zakupów służących sprzedaży opodatkowanej VAT-em 0 proc. Natomiast sprzedaż zwolniona z opodatkowania nie daje takiego prawa, nawet wówczas, gdy
przedsiębiorca jest zarejestrowany jako VAT-owiec. Firmy świadczące usługi czy sprzedające towary, nie korzystające ze zwolnienia mogą – jeżeli rozpoczynają działalność lub gdy wartość opodatkowanej sprzedaży za poprzedni rok nie przekroczyła 150 tys. zł rocznie – dokonać wyboru czy zostać czynnym podatnikiem VAT.

Płatnik VAT

Bycie płatnikiem VAT jest korzystne dla:

  • przedsiębiorców, którzy świadczą bądź planują świadczenie usług na rzecz innych podatników VAT,
  • podatników, którzy spodziewają się nadwyżek naliczonego VAT-u (od zakupów związanych z działalnością) nad należnym (ze sprzedaży).

Dotyczy to np. importerów (mogą odliczyć podatek VAT z dokumentów celnych), firm świadczących usługi opodatkowane stawką poniżej 23 proc., firm dokonujących wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów i usług, a także tych, które planują inwestycje (nadwyżka naliczonego VAT-u może przyczynić się do polepszenia ich płynności finansowej).
Przy sprzedaży niektórych produktów, np. sprzętu elektronicznego (telefony, konsole, laptopy) czy złota w postaci surowca obowiązuje tzw. odwrotne obciążenie VAT. Oznacza to, że nabywca, a nie sprzedający towar, zobowiązuje się do odprowadzenia podatku. Stosuje się go wtedy, gdy łączna wartość tych towarów w ramach jednolitej gospodarczo transakcji – bez
podatku – przekroczy 20 tys. zł.

  • Nadwyżka podatku należnego nad naliczonym stanowi kwotę zobowiązania podatkowego podlegającego wpłacie do budżetu państwa.
  • Natomiast nadwyżka podatku naliczonego nad należnym jest zwracana – w zależności od decyzji podatnika – na jego rachunek albo potrącana od podatku należnego w kolejnych okresach rozliczeniowych.

Zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym powinien nastąpić, co do zasady, w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia (w niektórych przypadkach termin jest skracany do 25 dni).

Raporty ewidencji

Przedsiębiorcy, którzy prowadzą księgi podatkowe w formie elektronicznej, co miesiąc będą zobowiązani przesyłać do organów podatkowych raporty dotyczące ewidencji VAT.
Ewidencje te mają zawierać m.in.

  • dane niezbędne do określenia przedmiotu i podstawy opodatkowania,
  • wysokość podatku należnego,
  • kwoty podatku naliczonego,
  • kwotę podatku podlegającą wpłacie do urzędu skarbowego lub zwrot z tego urzędu.

Raporty będzie trzeba przesłać do 25. dnia każdego miesiąca bez wezwania. Obowiązek ten wejdzie w życie 1 stycznia 2017 r. dla małych i średnich firm, na dla mikroprzedsiębiorstw rok później (1 stycznia 2018 roku). Więcej informacji www.finanse.mf.gov.pl

Polub nas

Pozostałe tematy

Ulga „Bez PIT dla młodych”. Sprawdź, ile i na jakich warunkach możesz zyskać.

Jednym z pomysłów rządu na powstrzymanie młodych ludzi przed wyjazdem z kraju jest zerowa stawka PIT...

czytaj więcej

Pracownicze Plany Kapitałowe – czym są i kiedy zaczną obowiązywać w Twojej firmie?

Jednym z pomysłów mających zapewnić nam odpowiednio wysokie świadczenia emerytalne są wprowadzane...

czytaj więcej

Obniżenie PIT z 18 na 17 %. Jakie problemy dla przedsiębiorców mogą wyniknąć ze zmiany terminu?

Przyszedł czas na niższy PIT dla wszystkich. Powoli, choć wszystko wskazuje na to, że znacznie...

czytaj więcej

Kiedy wybrać podatek liniowy?

Na początku każdego roku każdy podatnik może dokonać zmiany formy opodatkowania swojego dochodu, z...

czytaj więcej

Podatek PIT – którzy przedsiębiorcy go płacą?

Osoba, która otwierając firmę, wybrała opodatkowanie podatkiem dochodowym od osób fizycznych,...

czytaj więcej

Podatek CIT - którzy przedsiebiorcy go płacą

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych (CIT) podlegają:

czytaj więcej

Podatek liniowy - plusy i minusy tej formy opodatkowania

Jedną z form rozliczenia z fiskusem jest również podatek liniowy. Wyboru tej formy opodatkowania...

czytaj więcej

Opłata zryczałtowana, karta podatkowa - kto może z nich korzystać?

Jedną z form opodatkowania jest ryczałt przychodów ewidencjonowanych i karta podatkowa. Te ...

czytaj więcej

Podatek od wartości dodanej - VAT

Płatnikami podatku od towarów i usług (VAT) mogą być wszystkie firmy bez względu na ich formę...

czytaj więcej

Prawa przedsiebiorcy w kontaktach z urzędem skarbowym

Podatnik w kontaktach z urzędem skarbowym oprócz szeregu obowiązków ma także m.in. prawo do: zwrotu...

czytaj więcej